به گزارش روابط عمومی معاونت آموزشی دانشگاه، دکتر رامین کهایی در گفتگو با خبرنگار وب‌دا ضمن اعلام خبر کسب رتبه ممتاز در اعتباربخشی مراکز آموزش مداوم کشور بهتبیین رسالت، وظایف و دستاوردهای آموزش مداوم دانشگاه در طی سالیان، پرداخت.

در ادامه شرح سوالات و گفتگویی که خبرنگار وبدا با مدیر آموزش مداوم دانشگاه داشت را می‌خوانید:

*آموزش مداوم چیست و چه ضرورتی دارد؟

 آموزش مداوم حرف پزشکی یکی ازعوامل مهم در بروزرسانی و حفظ سطح اطلاعات و دانش فارغ‌التحصیلان رشته‌های پزشکی و گروههای وابسته به آن است.

درعصر و جهانی زندگی می­کنیم که لحظه به لحظه با انفجار دانش و اطلاعات علمی در گوشه و کنار جهان و کشور خودمان روبرو هستیم که بخصوص در حیطه علوم پزشکی بسیار بارز است. غفلت از این موضوع آسیبهای جدی در سطح دانش جامعه پزشکی را در پی دارد و عقب ماندگی سریعی را سبب می شود.

دانش آموختگان حرف گوناگون پزشکی در طی دوران تحصیلات آکادمیک خود در دانشگاه، بخوبی تحت آموزش روز قرار می گیرند ولی این دوره­ها برحسب رشته فرد به چند یا چندین سال محدود می­شود. پس از اتمام تحصیلات و ورود به بازار کاری که دهها سال ادامه دارد و با دور شدن از فضای دانشگاه امکان کهنگی دانش اجتناب ناپذیر است، دانشی که سالهای سال با آن سر و کار دارند و هر روز با پیشرفت های علمی، جدیدتر و پیچیده تر می شود.

در عین اینکه این جامعه خود اهل مطالعه می‌باشد، یکی از راههای در دسترس بروز رسانی اطلاعات، ایجاد ارتباط متخصصین و مدرسین و اعضا هیئت علمی خبره با کل جامعه پزشکی و طراحی برنامه های متنوع آموزشی برای این قشر از طریق مراکز آموزش مداوم می باشد.

وی اضافه کرد: بنا بر این ضرورت،مجلس شورای اسلامی قانون آموزش مداوم را در سال 1375 مصوب کرد و بر این اساس مقررگردید رشته‌های گروه پزشکی پس از فارغ‌التحصیلی از دانشگاه، و به منظور تمدید مجوزها و پروانه­های شغلی خود موظف باشند امتیازات آموزشی را کسب نمایند که کسب این امتیازات از مجرای مراکز آموزش مداوم امکانپذیر خواهد بود.

دکتر کهایی ادامه داد:مشمولین قانون آموزش مداوم در بازه­های زمانی ۵ساله میزان مشخصی از امتیازات آموزشی که در حال حاضر ۱۲۵و بطور متوسط سالانه 25 امتیاز
می­باشد را از طریق ثبت نام و شرکت در این نوع برنامه ­ها کسب می­نمایند.

* بیش از 300 رشته مقطع در زیر مجموعه آموزش مداوم قرار دارند

 مدیر آموزش مداوم دانشگاه همچنین بیان کرد: 

مشمولین آموزش مداوم که ملزم به کسب این امتیازات و به‌روزآوری اطلاعات خود بودند تا سال 86 به ۴گروه اصلی، رشته‌ پزشکی و تخصص‌های آن، رشته دندانپزشکی و تخصص‌های دندانپزشکی، دکترای علوم آزمایشگاهی و دکترای داروسازی محدود بودند، اما از سال 1386 طبق مصوبات شورای عالی آموزش مداوم وزارت بهداشت، به تدریج تعداد این رشته‌ها افزایش یافت و اکنون به حدود بیش از 300 رشته‌ مقطع رسیده است. تا امروز مرکز آموزش مداوم دانشگاه علوم پزشکی همدان حدود 8000 نفر مشمول ثبت­نام شده در سامانه خود ردارد.

وی در ادامه به تبیین انواع برنامه‌های آموزش مداوم جهت دانش‌آموختگان حرف پزشکی پرداخت و افزود:

برنامه‌های آموزش مداوم طی دو نوع کلی حضوری (در قالبهای: مدون، کارگاه، سمینار، کنفرانس، سمپوزیوم، کنفرانسهای ادواری و کنگره) و غیرحضوری (محتواهای الکترونیک) اجرا می‌شود که محتواهای مولتی مدیای آفلاین الکترونیک تا سه سال در سامانه آموزش مداوم قابل دسترس خواهد بود. البته سرفصل‌های ذکر شده تا پیش از شیوع بیماری کرونا برنامه‌ریزی و اجرا می‌شد.

با شیوع و همه گیری بیماری کرونا و ممنوع شدن اجرای برنامه های حضوری، مدل دیگری از برنامه های آموزش مداوم تحت عنوان وبینارهای آنلاین (و بعبارتی برنامه های مجازی همزمان) نیز به مدلهای آموزش مداوم افزوده شد.

*دستاوردهای مهم آموزش مداوم در سال 99

• کسب رتبه ممتاز در اعتبار بخشی مراکز آموزش مداوم کشور

دکتر کهایی در بخش دیگری از سخنان خود به مهم‌ترین دستاورد دانشگاه در سال 99 اشاره و اظهار کرد: مرکز آموزش مداوم دانشگاه علوم پزشکی همدان در پروژه اعتباربخشی مراکز آموزش مداوم کشور، موفق به کسب رتبه ممتاز شده است که مهم‌ترین و چشمگیرترین دستاورد این دانشگاه در کل دانشگاه‌ها در حوزه آموزش مداوم است.

وی با اشاره به سابقه 15 ساله مدیریت آموزش مداوم دانشگاه و نیز سابقه 13 ساله حضور خود در کمیسیون آموزش مداوم وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی افزود: اعتباربخشی به مراکز آموزش مداوم، نیازمند دستیابی 42 مورد استاندارد در زمینه­های گوناگون از جمله فضاها، تجهیزات و امکانات سخت افزاری و نرم افزاری و رعایت جنبه­های گوناگون آموزشی در طراحی برنامه­ها است. این استانداردها در کمیسیون آموزش مداوم تدوین گردید و طی چندین ماه به صورت کلان منطقه‌ای و از طریق چک لیست‌هایی که وزارت متبوع ارائه کرده بود در هر دانشگاه مورد بررسی قرار گرفت.

وی در تشریح نحوه اعتباربخشی توسط کلان مناطق اظهار داشت:

پس از تدوین استانداردهای آموزش مداوم و سطوح دسترسی به آنها و سپس تهیه چک­لیست­های مرتبط با استانداردهای مذکور، مقرر گردید اعتباربخشی طی دو فرآیند حضوری (بصورت کلان منطقه ای) و غیرحضوری بر اساس اطلاعات سامانه­ای انجام گردد.

در بخش حضوری، بررسی چک لیست‌های اعتباربخشی در هر یک از کلان‌ منطقه‌های دهگانه کشور توسط یکی دیگر از کلان ‌منطقه‌ها با سفر و حضور در آن دانشگاهها انجام شد و به این ترتیب همه دانشگاه‌ها به نحوی در موضوع بررسی اعتباربخشی دیگر دانشگاه‌ها مشارکت داشتند. بر این اساس کلان منطقه 2 که شامل دانشگاه‌های منطقه شمال‌غرب کشور هستند (تبریز، ارومیه، اردبیل و سراب) کلان منطقه 3 را (دانشگاههای همدان، ایلام، کرمانشاه، کردستان و دانشکده اسدآباد) بر اساس چک‌لیست‌های مذکور مورد بازدید و ارزیابی اعتباربخشی قرار دادند و مدیریت مرکز آموزش مداوم همدان نیز به همین ترتیب به ارزیابی کلان منطقه 4 (دانشگاههای خوزستان و لرستان) پرداخت. به همین روال سایر کلان منطقه ­های کشور نیز بصورت تصادفی این مهم را به انجام رسانیدند.

در بخش غیرحضوری و به عبارتی با تکیه بر سامانه کشوری آموزش مداوم، کارشناسان و مسئولان وزارتی بر اساس همه داده­های موجود در سامانه هر مرکز، کلیه فعالیتهای منتهی به سال آخر را بررسی و کارنامه هر مرکز را بر اساس عملکرد آنها استخراج کردند.

دکتر کهایی تشریح کرد: مراکز آموزش مداوم تنها شامل دانشگاه‌ها نیست، بلکه کلیه انجمن‌های علمی، فرهنگستان‌‌ها، مراکز تحقیقاتی، قطب‌های آموزشی، انستیتوها و پژوهشکده‌های علوم پزشکی هم دارای کد آموزش مداوم هستند، اما این مراکز غیر دانشگاهی به طور مستقل مورد اعتباربخشی قرار گرفتند و در جمع کلان منطقه­ها ارزیابی نشدند. 

وی در ادامه بیان کرد: پس از حدود یکسال و نیم طی شدن روند اعتباربخشی و بررسی‌ مستندات، نتایج آن در 4 سطح به مراکز اعلام شد که شامل:
1-  تعلیق مرکز، 2 - مجوز مشروط، 3-  مجوز قطعی و 4- مرکز ممتاز بود.

خوشبختانه دانشگاه علوم پزشکی همدان پس از دریافت مجوز قطعی موفق به کسب بالاترین امتیاز یعنی رتبه ممتاز در این روند شد.

مدیر آموزش مداوم دانشگاه با اشاره به اینکه ارزیابی مذکور به صورت رنکینگ اعلام نشده است گفت: در این اعتباربخشی 70 دانشگاه و دانشکده علوم پزشکی، 116مرکز تحقیقاتی، 9 سازمان، قطب آموزشی، انستیتو و فرهنگستان، 10 پژوهشکده و 170 انجمن علمی مورد ارزیابی قرار گرفتند که در مجموع 375 مرکز اعتباربخشی شدند که از این تعداد تنها 9 دانشگاه موفق به کسب رتبه ممتاز شدند.

وی با بیان اینکه از سال 85 در سمت مدیریت آموزش مداوم در حال انجام وظیفه است، عنوان کرد: در طول تاریخ آموزش مداوم دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی 2 بار اعتباربخشی صورت گرفته که یکبار در سال 87 و 88 انجام شد و دانشگاه علوم پزشکی همدان در آن سال هم موفق به
کسب رتبه برتر شد و دومین بار در اعتباربخشی سال 98 و 99 که بسیار گسترده، وسیع و مفصل بود نیز موفق به کسب بالاترین سطح، یعنی درجه ممتاز در اعتباربخشی گردید.

• راه ­اندازی آموزش­های غیرحضوری و پیشتازی دانشگاه در طراحی و ارائه وبینارهای کشوری

 وی یادآور شد: دستاورد مهم دیگر این مرکز آغاز زودهنگام برنامه­های آنلاین بود و با عنایت به اینکه آموزش مداوم دانشگاه پیش از این نیز در تدوین محتواهای الکترونیک فعال  بوده است، در دوران شیوع بیماری کرونا نیز با توجه به لزوم تداوم آموزش مداوم در رشته‌های گروه پزشکی، آیین‌نامه‌ای در این رابطه در کمیسیون آموزش مداوم وزارت و با همکاری ایشان تدوین و ابلاغ شد که باز هم دانشگاه همدان در برگزاری وبینارها و جلسات آموزشی آنلاین پیشتاز بوده و تا کنون موفق گردیده با همکاریهای صمیمانه اعضاء محترم هیئت علمی گروههای مختلف و سایر مدرسین، بیش از 60 برنامه آنلاین اجرا نماید.

مدیر آموزش مداوم دانشگاه با اشاره به اینکه بیش از 80% شرکت‌کنندگان وبینارهای این دانشگاه، از سایر استان‌های کشور می­باشند اظهار داشت:

خوشبختانه طی چند ماه گذشته که این وبینارها در حال اجرا شدن است نظرات و بازخوردهای بسیار خوب و مثبتی را از شرکت‌کنندگان دریافت کرده‌ایم. وی همچنین بر لزوم حفظ طراوت و بروز بودن آموزش مداوم تأکید، و تصریح نمود که در این راستا اقدامات متعددی از گذشته تاکنون صورت گرفته و از آن جمله می‌توان به اجرای شیوه‌های نوین آموزشی، تغییر در شیوه‌های مدیریتی و تلاش در جهت تدوین برنامه‌های آموزش مداوم بر اساس نیازسنجی از جامعه هدف و متخصصین رشته­ ها اشاره کرد تا به یکی از اصلی­ ترین اهداف مورد نظر در آموزش مداوم، یعنی تبدیل دانش به مهارت در فعالان عرصه حرف پزشکی، دست یابیم.

 

• تمدید عضویت مدیر آموزش مداوم دانشگاه علوم پزشکی همدان در کمیسیون آموزش مداوم وزارت بهداشت توسط معاون آموزشی وزیر بهداشت

دکتر کهایی از این تمدید عضویت پس از 12 سال متوالی بمدت 2 سال دیگر، بعنوان دستاوردی مهم یاد کرد و عنوان نمود، تنها 3 دانشگاه غیر تهرانی، در این کمیسیون عضو هستند که اینجانب قدیمی­ترین عضو آن می­باشم. با توجه به اینکه این کمیسیون بازوی اصلی شورایعالی است و وظیفه آن تدوین قوانین، دستوالعمل­ها، سیاستها و برنامه­ریزی­های کلان آموزش مداوم است، حضور اینجانب بعنوان نماینده دانشگاه بسیار تعیین کننده
می­باشد. لازم بذکر است که تدوین استانداردهای آموزش مداوم جهت اعتباربخشی کل کشور در همین کمیسیون صورت گرفت.

 

*آموزش‌ هم در دوران تحصیل و هم پس از آن امری ضروری است

در ادامه گفتگو با مدیر آموزش مداوم دانشگاه، دکتر کهایی با طرح این سوال که آموزش در چه زمانی از اهمیت بالاتری برخوردار است؟ گفت: آموزش‌های علمی هم در زمان تحصیلات آکادمیک و دانشگاهی و هم پس از آن حائز اهمیت است. اگر آموزش دانشجویان عمیق و صحیح انجام شود فارغ‌التحصیلان موفق و باسواد وارد جامعه می شوند اما دوران تحصیل و کسب تخصص به نسبت سال‌هایی که پس از آن ارائه خدمت‌ می‌کنند کوتاه است و با توجه به پیشرفت سریع علم و انفجار اطلاعات، لازم است افراد پس از فارغ‌التحصیلی نسبت به دریافت آموزش‌های جدید و به روز کردن آموزه‌های قبلی خود اقدام کنند.

وی افزود: آموزش مداوم همچنین می‌تواند هنگام بروز شبهات علمی و مشکلات مهارتی و تخصصی، مرجعی برای فارغ‌التحصیلان باشد تا در ریل صحیح قرار گرفته و در شرایطی منطبق بر آموزشهای صحیح و بروز علمی به مشکلات و پاسخ سوالات تخصصی خود بطور کاربردی دست یابند.

 

*آموزش مداوم، راهی برای تحقق اقتصاد مقاومتی در اقتصاد سلامت

مدیر آموزش مداوم دانشگاه در ادامه به نقش آموزش مداوم در تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی و بهینه‌سازی اقتصاد سلامت اشاره و بیان کرد:

آموزش مداوم می‌تواند با ارائه آموزشها و راهکارهای علمی جدید، از هدر رفت و پرت منابع هم در حوزه بهداشت و درمان و هم در کاهش هزینه­های  دریافت‌کنندگان خدمت، که عامه مردم هستند جلوگیری کند و گامی مؤثر در بهبود عملکرد و تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی ایفا نماید. بعنوان مثال می­توان از طریق آموزشهای صحیح از تجویز آزمایشات و سایر موارد پاراکلینیک و نیز تجویز نابجای داروها جلوگیری بعمل آورد.

*سخن آخر

وی در پایان کسب موفقیت‌های گسترده و متعدد این دانشگاه، در حوزه آموزش مداوم را مرهون همبستگی و تلاش همه مدیران، کارشناسان و بخصوص اساتید دانشگاه که صادقانه و صمیمانه با این مرکز همکاری می­نمایند و دانش و مهارت خود را که به دشواری حاصل نموده­اند و خاضعانه در اختیار همگان قرار می­دهند، برشمرد و عنوان کرد در این راستا لازم است از رؤسای قبلی و فعلی دانشگاه و همچنین معاونین آموزشی گذشته و اکنون قدردانی کنیم که همواره پشتیبان و راهنمای مجموعه آموزش مداوم دانشگاه بوده و هستند.

دکتر کهایی همچنین از کارشناسان این حوزه بطور ویژه تقدیر و تشکر کرد و افزود: خانمها زهرا عبدی، نرگس بیات و سارا سلیمانی 3 کارشناس متعهد و مسئول و مسلط  مجموعه مدیریت آموزش مداوم دانشگاه هستند که با وجود حجم، گستردگی و تنوع کار در این مجموعه و کمبود نفرات همکار، با تلاش خستگی ناپذیر خود در این حوزه تلاش و همیّت داشته‌ و دارند و فداکارانه در این مجموعه خدمت می‌کنند و ویترین افتخارات آموزش مداوم دانشگاه با تلاشهای این بزرگواران چنین جلوه­ای پیدا کرده است.